List otwarty do Ministra Czarnka ws. zakazu telefonów w szkołach

Łódź, 11 lipca 2023 r.

Szanowny Pan
Prof. Przemysław Czarnek
Minister Edukacji i Nauki
al. J. Ch. Szucha 25
00-918 Warszawa

 

Szanowny Panie Ministrze,

Instytut Spraw Obywatelskich prowadzi kampanię obywatelską „Ratuj Dzieci!”. Jej celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie wpływu nowoczesnych technologii na życie obywateli, szczególnie dzieci.

15 lipca, jak co roku, obchodzony jest Światowy Dzień bez Telefonu Komórkowego.

Zwracamy się do Pana Ministra z apelem o wprowadzenie odgórnego zakazu używania przez dzieci telefonów komórkowych w szkołach. Uzasadnieniem są liczne badania  wskazujące na szkodliwy wpływ smartfonów na zdrowie, wyniki w nauce i sukcesy w życiu dzieci.

Od 1 stycznia 2024 roku zakaz taki ma zostać wprowadzony w Holandii. Rozwiązania ogólnokrajowe obowiązują już we wszystkich szkołach Francji, Włoch, Grecji i Portugalii.

Przed szkodliwym oddziaływaniem smartfonów ostrzega wielu specjalistów, m.in. prof. Jagoda Cieszyńska-Rożek, prof. Andrzej Zybertowicz oraz prof. Manfred Spitzer (w książkach „Epidemia smartfonów. Czy jest zagrożeniem dla zdrowia, edukacji i społeczeństwa?”, „Cyfrowa demencja. W jaki sposób pozbawiamy rozumu siebie i swoje dzieci” oraz „Cyberchoroby. Jak cyfrowe życie rujnuje nasze zdrowie”).

Na początku czerwca 2023 r. ukazał się raport Instytutu Pokolenia, pt. „Smartfon? Tak, ale z głową. Jak ustalić zasady bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych”. W licznych badaniach i rekomendacjach przedstawionych w raporcie uderza negatywny wpływ włączonych smartfonów na zachowanie edukacyjne uczniów zarówno w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. W raporcie zwrócono uwagę, że w placówkach oświatowych brakuje regulacji w ramach jednolitej strategii cyfryzacji polskiej oświaty, która przygotowywałaby uczniów do radzenia sobie z nowoczesnymi technologiami i zabezpieczałaby ich przed negatywnymi skutkami, które cyfryzacja może powodować.

Warto też zwrócić uwagę na wyemitowany przez Telewizję Polską dokument „Pokolenie podłączonych” (TVP 2022, reż. Dariusz Kuciewicz). Przedstawia on dramatyczne losy rodzin, w których dziesięcio-jedenastoletnie dzieci uzależnione są od smartfonu do tego stopnia, że przebywanie w sieci jest jedyną rzeczą, jaką od rana do późnych godzin wieczornych chcą robić.

Obowiązujące polskie prawo oświatowe stwarza podstawę ograniczania na mocy statutu szkoły swobody korzystania z urządzeń telekomunikacyjnych i elektronicznych. Tym samym, statut może przewidywać nie tylko zakaz korzystania z telefonów komórkowych podczas zajęć, lecz również obowiązek ich oddawania na przechowanie w określonym miejscu podczas pobytu w szkole. Jednak jak pokazała praktyka, zasady te są różnie interpretowane w statutach szkół. Problemem jest również egzekwowanie wprowadzonych zapisów.

Wprowadzenie odgórnego zakazu używania przez dzieci telefonów komórkowych w szkołach zdecydowanie ograniczy negatywny wpływ smartfonów na polskie dzieci.

Pozostajemy w gotowości, by w razie potrzeby przedstawić Panu Ministrowi nasze argumenty i włączyć się w proces przygotowywania wdrożenia wyżej wymienionego zakazu używania telefonów komórkowych w szkołach.

Z wyrazami szacunku,

Rafał Górski
Prezes Zarządu
Instytut Spraw Obywatelskich

Do wiadomości: prasa, radio, telewizja

List otwarty w wersji pdf. do pobrania