Książki, które polecam: dr Weston A. Price

Dr Weston Andrew Price’a (1870–1948) – amerykański lekarz stomatologii i podróżnik, autor obszernej i wyczerpująco udokumentowanej publikacji w postaci książki pt. Nutrition and Physical Degeneration (pol.: Odżywianie a rozwój chorób). Hasło przewodnie tego dzieła brzmi następująco: Życie spełnione to takie, w którym przestrzegane są prawa Matki Natury.

Price podróżował po całym świcie w latach trzydziestych ubiegłego stulecia, docierając do kilkunastu prymitywnych społeczności – pozostałości rdzennych grup etnicznych na każdym kontynencie. Społeczności te żyły w całkowitej izolacji od cywilizacji, odżywiając się jedynie lokalnymi pokarmami naturalnymi, nietkniętymi przez przemysł spożywczy. Diety tych ludzi były odmienne, niekiedy skrajnie różne. Na przykład w żywieniu Eskimosów z dalekiej północy dominowało białko i tłuszcz, podczas gdy u niektórych plemion afrykańskich – roślinne węglowodany. Cechą wspólną wszystkich prymitywnych diet była naturalność pokarmów, ich wielokrotnie wyższa wartość odżywcza w porównaniu z żywnością ówczesnych społeczeństw ucywilizowanych, obecność białka pochodzenia zwierzęcego oraz nieograniczone spożycie tłuszczu.

Pierwszym odkryciem lekarza dentysty był fakt, że prymitywni ludzie mieli doskonałe uzębienie: pięknie wykształcone łuki zębowe, brak deformacji i ubytków spowodowanych próchnicą; próchnica nie występowała wcale lub tylko w minimalnym stopniu. Ludzie ci cieszyli się też doskonałym zdrowiem ogólnym. Nie cierpieli na choroby chroniczne, obce im były tzw. choroby cywilizacyjne. Nie wiedzieli, co to gruźlica. Mieli doskonale rozbudowane kości, byli odporni i silni. Zadziwiali ostrością zmysłów, a także mądrością i inteligencją oraz zasobem wiedzy, na przykład weterynaryjnej. W tej doskonałej kondycji psychofizycznej dożywali późnego wieku. Panowała wśród nich harmonia, nie występowały choroby psychiczne czy problemy społeczne. Nie potrzebowali przychodni, szpitali ani więzień. Nie korzystali z leków farmakologicznych, nie stosowali szczepionek.

Drugie odkrycie wiązało się z obserwacją zmian zdrowotnych, jakie pojawiały się tuż po zetknięciu się tych dziewiczych ludów z cywilizacją, w wyniku wpływu kolonizatorów, zapoczątkowania wymiany towarowej, budowania dróg itp. Był to moment, w którym do prymitywnych społeczności zaczęła docierać żywność przemysłowo przetworzona: oczyszczona mąka, biały ryż, cukier, słodycze, dżemy, żywność konserwowana w puszkach, skondensowane mleko. W wyniku tej zmiany w krótkim czasie pojawiła się wyraźna i postępująca próchnica zębów, a także inne choroby. W pierwszym pokoleniu dzieci narodzonych po zmianie w odżywianiu pojawiły się deformacje twarzy, łuków zębowych i zębów, a także niekorzystne zmiany w kośćcu całego ciała. Poza tym dzieci były mniej odporne na choroby. Lekarz zauważył, że niekorzystne zmiany dotyczyły również potencjału rozrodczego człowieka; dzieci rodziły się coraz słabsze. Price dokonał też całościowego porównania stanu zdrowia społeczeństw pierwotnych i nowoczesnego społeczeństwa amerykańskiego, z którego pochodził. Porównał jakość żywności i gleb. Wyniki jego badań nie pozostawiają złudzeń: stan gleb, żywności i zdrowia ludzkiego w warunkach naturalnych jest zdecydowanie lepszy w porównaniu ze stanem w krajach rozwiniętych.

Price badał indywidualnie mieszkańców odizolowanych rejonów, a także czaszki i szkielety pochodzące z wykopalisk. Dokonywał analizy chemicznej próbek ludzkiej śliny, gleby i żywności w swoim prywatnym laboratorium w Ohio. Próbki pochodziły zarówno z terenów dziewiczych, jak i tych opanowanych przez współczesną mu cywilizację. Robił porównania i zestawienia wyników analiz. Wszystko skrupulatnie zapisywał i fotografował. Całą dokumentację przedstawił we wspomnianej książce.

Nauka Price’a jest wciąż aktualna. Promują ją dwie fundacje, które, zrzeszając rozmaitych specjalistów zajmujących się żywieniem i zdrowiem człowieka, prowadzą działalność edukacyjną i badawczą: The Price-Pottenger Nutrition Foundation (założona w 1952 roku) oraz The Weston A. Price Foundation (założona w 1999 roku).

Poniżej prezentuję dzieło Price’a – dla osób posługujących się językiem angielskim, oraz moją książkę w języku polskim, której pierwszy i zarazem najobszerniejszy rozdział poświęciłam odkryciom oraz dorobkowi naukowemu tego wyśmienitego badacza.